Przełącz na EN-GBCzy marihuana przejęła kontrolę nad Twoją codziennością? Jak rozpoznać subtelne mechanizmy unikania i kiedy szukać wsparcia.
2 lipca 2025
Wielu dorosłych Polaków mieszkających w Wielkiej Brytanii sięga po marihuanę z powodów, które z pozoru wydają się niegroźne: stres w pracy, samotność na emigracji, trudności z zasypianiem, chęć „wyluzowania się” po długim dniu. Dla niektórych to sposób na chwilowe wyciszenie, dla innych rytuał, bez którego trudno wyobrazić sobie codzienność.
Pytanie, które warto sobie postawić, brzmi: czy to jeszcze świadomy wybór – czy już automatyzm?
Zależność psychiczna, choć często bagatelizowana, może rozwijać się przez lata w sposób niezauważalny. W przeciwieństwie do uzależnień fizjologicznych, w których pojawiają się wyraźne objawy odstawienne, uzależnienie psychiczne od marihuany opiera się na funkcji, jaką substancja zaczyna pełnić w życiu osoby – często stając się narzędziem unikania, regulacji emocji lub „maskowania braku” (Maté, 2022).
Dlaczego trudno zauważyć problem, zanim się pogłębi?
Jednym z najtrudniejszych aspektów relacji z marihuaną jest fakt, że wiele osób nie traktuje jej jak substancji uzależniającej. Społeczna narracja często skupia się na jej „bezpiecznym profilu”, zwłaszcza w kontekście legalizacji i zastosowania medycznego.
Tymczasem, jak wskazuje Leader (2019), forma nie reguluje treści – każda substancja może stać się uzależniająca, jeśli pełni funkcję psychicznego podtrzymania. Palenie staje się wtedy czymś więcej niż tylko rekreacją – staje się mechanizmem przetrwania emocjonalnego.
W tym sensie, problem nie zaczyna się od ilości, ale od relacji. Osoba, która pali codziennie, może mieć lepszy kontakt z emocjami niż ktoś, kto pali raz w tygodniu, ale robi to zawsze wtedy, gdy nie jest w stanie znieść swojego napięcia, smutku lub pustki.
Psychoanaliza o marihuanie: zaspokajanie potrzeb czy unikanie nieświadomego?
Psychoanalityczne podejście do uzależnień, reprezentowane m.in. przez Freuda, Lacana, Biona czy Bollasa, koncentruje się na roli, jaką substancje pełnią w nieświadomym życiu psychicznym jednostki.
Freud (1917) zauważał, że mechanizmy uzależnienia mogą stanowić formę zastępczej gratyfikacji – odpowiedź na nieświadomą stratę lub niedobór. Współcześni analitycy rozwijają ten wątek, wskazując, że marihuana może być substytutem „objektu emocjonalnego” – czegoś, czego brak nie został przepracowany ani rozpoznany (Bollas, 1987).
Maté (2022) pisze o uzależnieniu nie jako o problemie chemicznym, ale jako o „strategii przetrwania”, która staje się utrwalonym wzorcem reagowania na cierpienie. U jego podstaw często leży niezaspokojona potrzeba: relacji, akceptacji, regulacji, przynależności.
Z kolei Lacan (1953) podkreśla, że „podmiot jest zakorzeniony w języku innego” – co oznacza, że sposób, w jaki mówimy o sobie i naszych nawykach (np. „to tylko trawka”, „mam wszystko pod kontrolą”), może być formą wyparcia, obrony i ucieczki przed prawdziwym sensem zachowania.
Kiedy marihuana zaczyna regulować emocje – sygnały ostrzegawcze
Z psychoterapeutycznego punktu widzenia, niepokojące są sytuacje, gdy:
- osoba zaczyna palić automatycznie – bez decyzji, bez świadomości potrzeby,
- palenie staje się sposobem na zasypianie, relaks, koncentrację, relacje, ucieczkę od nudy,
- bez marihuany pojawia się drażliwość, niepokój lub bezsenność,
- osoba przestaje odczuwać satysfakcję z aktywności bez wspomagania,
- relacje z bliskimi lub praca zaczynają cierpieć, ale osoba to bagatelizuje.
W takim układzie marihuana pełni funkcję „emocjonalnej protezy”, a nie narzędzia świadomego wyboru. Taki mechanizm bardzo dobrze opisał Bion (1962) – wskazując, że umysł czasem „znosi” napięcie, nie mogąc go „przetworzyć” – i wówczas pojawia się potrzeba natychmiastowej ulgi, substytutu przetwarzania.
Emigracja jako czynnik ryzyka – co mówią dane i praktyka?
Dla wielu Polaków mieszkających w Wielkiej Brytanii marihuana staje się środkiem radzenia sobie z wyzwaniami życia emigracyjnego. Do najczęstszych przyczyn zgłaszanych w terapii należą:
- samotność i brak emocjonalnych relacji,
- trudności adaptacyjne i presja społeczno-ekonomiczna,
- wypalenie zawodowe, nieregularny tryb życia i brak wsparcia,
- wewnętrzne rozdarcie kulturowe – życie „między dwoma światami”, które utrudnia poczucie stabilnej tożsamości.
Jak zauważa Bhugra i Becker (2005), migracja niesie za sobą szczególne ryzyko zaburzeń emocjonalnych i używania substancji – zwłaszcza, gdy osoba nie ma dostępu do wsparcia w swoim języku i kulturze.
Self-check: narzędzie refleksji – nie diagnozy
W związku z rosnącą liczbą osób zgłaszających się do terapii z pytaniami dotyczącymi marihuany, przygotowaliśmy autotest refleksyjny. To proste narzędzie, które może pomóc Ci przyjrzeć się Twojej relacji z substancją – z dystansem, bez oceniania.
Znajdziesz go w załączonym pliku PDF.
Pytania dotyczą impulsów, wpływu na motywację, nastroju, snu, pamięci, relacji i funkcjonowania.
Test powstał na bazie naszych doświadczeń klinicznych, koncepcji przywiązania i pracy z mechanizmami unikania.
Pobierz: Self-Check – Jak wygląda Twoja relacja z marihuaną? (PDF)
Psychoterapia uzależnień po polsku – przestrzeń na zmianę, nie etykietę
W Yellow Scarf Support oferujemy:
- psychoterapię indywidualną po polsku (online i stacjonarnie),
- wsparcie dla osób, które chcą przyjrzeć się swojej relacji z marihuaną,
- bezpieczną przestrzeń pracy nad emocjami, relacjami i tożsamością,
- podejście integracyjne: psychoanalityczne, humanistyczne, relacyjne.
Nie wymagamy od Ciebie „odstawienia”. Możesz po prostu zacząć rozmawiać – o tym, jak się czujesz i co tak naprawdę stoi za potrzebą palenia.
Dowiedz się więcej: www.osrodek.uk
Referals:
- Bhugra, D. and Becker, M.A. (2005) ‘Migration, cultural bereavement and cultural identity’, World Psychiatry, 4(1), pp. 18–24.
- Bion, W. (1962) Learning from Experience. London: Heinemann.
- Bollas, C. (1987) The Shadow of the Object: Psychoanalysis of the Unthought Known. London: Free Association Books.
- Freud, S. (1917) Mourning and Melancholia. Standard Edition, Vol. XIV.
- IPiN (2024) Język terapii uzależnień. Warszawa: Instytut Psychiatrii i Neurologii.
- Lacan, J. (1953) The Function and Field of Speech and Language in Psychoanalysis.
- Leader, D. (2019) Why Can’t We Sleep?. London: Penguin.
- Maté, G. (2022) The Myth of Normal: Trauma, Illness and Healing in a Toxic Culture. New York: Avery.
- World Health Organization (2022) International Classification of Diseases, 11th Revision (ICD-11). Geneva: WHO.
- American Psychiatric Association (2013) Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, Fifth Edition (DSM-5). Arlington: APA.
Komentarze (0)
Similar articles
Naturalne antydepresanty: co naprawdę działa, dlaczego i jak stosować je odpowiedzialnie
Depresja nie jest jednorodnym zjawiskiem. Dla jednych to przeciążony układ nerwowy, dla innych przewlekły stan zapalny, zaburzona regulacja stresu, wyczerpanie neuroprzekaźników albo utrata zdolności do odczuwania przyjemności. Z tego powodu sensowne podejście do naturalnych środków antydepresyjnych nie polega na szukaniu „zioła na smutek”, lecz na zrozumieniu mechanizmów biologicznych, które stoją za obniżonym nastrojem.
Poniżej znajduje się przegląd 3 najlepiej roślin i grzybów o potencjale antydepresyjnym, wraz z wyjaśnieniem, jak działają, dlaczego mogą pomagać, jak je stosować i kiedy zachować ostrożność.
Samopomoc między sesjami: 7 narzędzi, które naprawdę pomagają (i dlaczego nie zastąpią terapii)
W gabinecie często słyszę: „Między sesjami niby jest lepiej, ale potem przychodzi wieczór / zmiana w pracy / list z urzędu i wszystko wraca”. To normalne. Psychoterapia nie działa jak przycisk „reset”. Działa raczej jak proces uczenia się siebie: rozpoznawania sygnałów, regulowania napięcia i stopniowego odzyskiwania wpływu na swoje życie.
Czy to już zaburzenie lękowe? Praktyczny przewodnik po objawach dla Polaków w UK
PoniedziałPoniedziałek, 7:35 rano. Poczekalnia u GP w Birmingham. Ania (32 lata) próbuje oddychać „normalnie”, ale klatka piersiowa jest jak zaciśnięta obręcz, serce bije za szybko, dłonie drżą. W głowie jedna myśl: „To zawał. Zaraz umrę”. Wczoraj przyszło pismo z Home Office, dziś ma jeszcze zmianę w pracy i nie spała prawie wcale. Kiedy pielęgniarka wywołuje jej nazwisko, Ania czuje falę gorąca i nagłe „odklejenie” od rzeczywistości.
Z Czym Przychodzą Polacy na Terapię w UK? – Najczęstsze Problemy Emigrantów Kiedy Sen o Lepszym Życiu Zamienia się w Walkę o Przetrwanie Emocjonalne.
Wtorek, 10 rano. Maria siedzi w swojej sypialni w mieszkaniu w East London, zamyka drzwi, żeby współlokatorzy jej nie słyszeli, i łączy się na pierwszą sesję terapeutyczną online z Yellow Scarf Support. Po polsku. To jest dla niej kluczowe – po polsku.
„Nie wiem, od czego zacząć" – mówi. „Wydawało mi się, że po pięciu latach w UK już będę na swoim miejscu. Że będę miała przyjaciół, karierę, życie. A teraz czuję się bardziej samotna niż kiedykolwiek. Pracuję 50 godzin tygodniowo w pracy, która mnie nie spełnia. Mój partner, Brytyjczyk, nie rozumie, dlaczego tak bardzo martwię się o rodziców w Polsce. A ostatnio... ostatnio myślałam, że może byłoby lepiej, gdybym w ogóle się tu nie sprowadziła."
Kryzys Emigracyjny: Gdy Rozwód, Separacja i Strach o Dzieci Przysłaniają Wszystko Kiedy życie za granicą staje się walką o przetrwanie emocjonalne
W Yellow Scarf Support, gdzie pracuje pełen zespół doświadczonych specjalistów – od Pauliny Szkolnik (psycholog i psychoterapeutkę), Agatę Piolak (psychoterapeutkę) Edyty Krawczyńskiej (psychoterapeutkę w nurcie Gestal), Małgorzatę Żukowską (koordynatorkę pierwszych konsultacji i interwencji kryzysowych), po specjalistów terapii par, Somatic Experiencing, terapi systemowej – spotykamy się regularnie z osobami, które przyleciały do Wielkiej Brytanii z marzeniami o lepszym życiu, a znajdują się w pułapce rozpaczy.
Jak Polacy w UK szukają pomocy psychologicznej – nowe spojrzenie na bariery, potrzeby i możliwości
Nowe realia, stare trudności – Polacy w UK a dostęp do wsparcia psychologicznego
Migracja a zdrowie psychiczne – zderzenie światów
W ciągu ostatnich dwóch dekad liczba Polaków osiedlających się w Wielkiej Brytanii znacznie wzrosła, zwłaszcza po przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej w 2004 roku. Szacuje się, że w 2021 roku w UK mieszkało ponad 900 000 obywateli polskich (ONS, 2021). Choć migracja często wiąże się z nadzieją na lepsze życie, możliwości rozwoju i poprawę warunków finansowych, niesie również za sobą wyzwania, które mają bezpośredni wpływ na zdrowie psychiczne.
Pozostaw komentarz
Pola oznaczona * są wymagane. Twój email nie będzie opublikowany ani udostępniony.