Czy marihuana przejęła kontrolę nad Twoją codziennością? Jak rozpoznać subtelne mechanizmy unikania i kiedy szukać wsparcia.

2 lipca 2025
Czy marihuana przejęła kontrolę nad Twoją codziennością? Jak rozpoznać subtelne mechanizmy unikania i kiedy szukać wsparcia.
Wielu dorosłych Polaków mieszkających w Wielkiej Brytanii sięga po marihuanę z powodów, które z pozoru wydają się niegroźne: stres w pracy, samotność na emigracji, trudności z zasypianiem, chęć „wyluzowania się” po długim dniu. Dla niektórych to sposób na chwilowe wyciszenie, dla innych rytuał, bez którego trudno wyobrazić sobie codzienność.

Pytanie, które warto sobie postawić, brzmi: czy to jeszcze świadomy wybór – czy już automatyzm?

Zależność psychiczna, choć często bagatelizowana, może rozwijać się przez lata w sposób niezauważalny. W przeciwieństwie do uzależnień fizjologicznych, w których pojawiają się wyraźne objawy odstawienne, uzależnienie psychiczne od marihuany opiera się na funkcji, jaką substancja zaczyna pełnić w życiu osoby – często stając się narzędziem unikania, regulacji emocji lub „maskowania braku” (Maté, 2022).

Dlaczego trudno zauważyć problem, zanim się pogłębi?

Jednym z najtrudniejszych aspektów relacji z marihuaną jest fakt, że wiele osób nie traktuje jej jak substancji uzależniającej. Społeczna narracja często skupia się na jej „bezpiecznym profilu”, zwłaszcza w kontekście legalizacji i zastosowania medycznego.
Tymczasem, jak wskazuje Leader (2019), forma nie reguluje treści – każda substancja może stać się uzależniająca, jeśli pełni funkcję psychicznego podtrzymania. Palenie staje się wtedy czymś więcej niż tylko rekreacją – staje się mechanizmem przetrwania emocjonalnego.
W tym sensie, problem nie zaczyna się od ilości, ale od relacji. Osoba, która pali codziennie, może mieć lepszy kontakt z emocjami niż ktoś, kto pali raz w tygodniu, ale robi to zawsze wtedy, gdy nie jest w stanie znieść swojego napięcia, smutku lub pustki.

Psychoanaliza o marihuanie: zaspokajanie potrzeb czy unikanie nieświadomego?

Psychoanalityczne podejście do uzależnień, reprezentowane m.in. przez Freuda, Lacana, Biona czy Bollasa, koncentruje się na roli, jaką substancje pełnią w nieświadomym życiu psychicznym jednostki.
Freud (1917) zauważał, że mechanizmy uzależnienia mogą stanowić formę zastępczej gratyfikacji – odpowiedź na nieświadomą stratę lub niedobór. Współcześni analitycy rozwijają ten wątek, wskazując, że marihuana może być substytutem „objektu emocjonalnego” – czegoś, czego brak nie został przepracowany ani rozpoznany (Bollas, 1987).
Maté (2022) pisze o uzależnieniu nie jako o problemie chemicznym, ale jako o „strategii przetrwania”, która staje się utrwalonym wzorcem reagowania na cierpienie. U jego podstaw często leży niezaspokojona potrzeba: relacji, akceptacji, regulacji, przynależności.
Z kolei Lacan (1953) podkreśla, że „podmiot jest zakorzeniony w języku innego” – co oznacza, że sposób, w jaki mówimy o sobie i naszych nawykach (np. „to tylko trawka”, „mam wszystko pod kontrolą”), może być formą wyparcia, obrony i ucieczki przed prawdziwym sensem zachowania.

Kiedy marihuana zaczyna regulować emocje – sygnały ostrzegawcze

Z psychoterapeutycznego punktu widzenia, niepokojące są sytuacje, gdy:
  • osoba zaczyna palić automatycznie – bez decyzji, bez świadomości potrzeby,
  • palenie staje się sposobem na zasypianie, relaks, koncentrację, relacje, ucieczkę od nudy,
  • bez marihuany pojawia się drażliwość, niepokój lub bezsenność,
  • osoba przestaje odczuwać satysfakcję z aktywności bez wspomagania,
  • relacje z bliskimi lub praca zaczynają cierpieć, ale osoba to bagatelizuje.
W takim układzie marihuana pełni funkcję „emocjonalnej protezy”, a nie narzędzia świadomego wyboru. Taki mechanizm bardzo dobrze opisał Bion (1962) – wskazując, że umysł czasem „znosi” napięcie, nie mogąc go „przetworzyć” – i wówczas pojawia się potrzeba natychmiastowej ulgi, substytutu przetwarzania.

Emigracja jako czynnik ryzyka – co mówią dane i praktyka?

Dla wielu Polaków mieszkających w Wielkiej Brytanii marihuana staje się środkiem radzenia sobie z wyzwaniami życia emigracyjnego. Do najczęstszych przyczyn zgłaszanych w terapii należą:
  • samotność i brak emocjonalnych relacji,
  • trudności adaptacyjne i presja społeczno-ekonomiczna,
  • wypalenie zawodowe, nieregularny tryb życia i brak wsparcia,
  • wewnętrzne rozdarcie kulturowe – życie „między dwoma światami”, które utrudnia poczucie stabilnej tożsamości.
Jak zauważa Bhugra i Becker (2005), migracja niesie za sobą szczególne ryzyko zaburzeń emocjonalnych i używania substancji – zwłaszcza, gdy osoba nie ma dostępu do wsparcia w swoim języku i kulturze.

Self-check: narzędzie refleksji – nie diagnozy

W związku z rosnącą liczbą osób zgłaszających się do terapii z pytaniami dotyczącymi marihuany, przygotowaliśmy autotest refleksyjny. To proste narzędzie, które może pomóc Ci przyjrzeć się Twojej relacji z substancją – z dystansem, bez oceniania.
Znajdziesz go w załączonym pliku PDF.
Pytania dotyczą impulsów, wpływu na motywację, nastroju, snu, pamięci, relacji i funkcjonowania.
Test powstał na bazie naszych doświadczeń klinicznych, koncepcji przywiązania i pracy z mechanizmami unikania.
 Pobierz: Self-Check – Jak wygląda Twoja relacja z marihuaną? (PDF)
Psychoterapia uzależnień po polsku – przestrzeń na zmianę, nie etykietę

W Yellow Scarf Support oferujemy:

  • psychoterapię indywidualną po polsku (online i stacjonarnie),
  • wsparcie dla osób, które chcą przyjrzeć się swojej relacji z marihuaną,
  • bezpieczną przestrzeń pracy nad emocjami, relacjami i tożsamością,
  • podejście integracyjne: psychoanalityczne, humanistyczne, relacyjne.
Nie wymagamy od Ciebie „odstawienia”. Możesz po prostu zacząć rozmawiać – o tym, jak się czujesz i co tak naprawdę stoi za potrzebą palenia.
Dowiedz się więcej: www.osrodek.uk
 
Referals:
  • Bhugra, D. and Becker, M.A. (2005) ‘Migration, cultural bereavement and cultural identity’, World Psychiatry, 4(1), pp. 18–24.
  • Bion, W. (1962) Learning from Experience. London: Heinemann.
  • Bollas, C. (1987) The Shadow of the Object: Psychoanalysis of the Unthought Known. London: Free Association Books.
  • Freud, S. (1917) Mourning and Melancholia. Standard Edition, Vol. XIV.
  • IPiN (2024) Język terapii uzależnień. Warszawa: Instytut Psychiatrii i Neurologii.
  • Lacan, J. (1953) The Function and Field of Speech and Language in Psychoanalysis.
  • Leader, D. (2019) Why Can’t We Sleep?. London: Penguin.
  • Maté, G. (2022) The Myth of Normal: Trauma, Illness and Healing in a Toxic Culture. New York: Avery.
  • World Health Organization (2022) International Classification of Diseases, 11th Revision (ICD-11). Geneva: WHO.
  • American Psychiatric Association (2013) Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, Fifth Edition (DSM-5). Arlington: APA.
 
 


Komentarze (0)


    Pozostaw komentarz

    Pola oznaczona * są wymagane. Twój email nie będzie opublikowany ani udostępniony.

    Similar articles

    Ciągłe kłótnie w związku: kiedy to jeszcze norma, a kiedy warto iść na terapię par w UK po polsku?
    Ciągłe kłótnie w związku: kiedy to jeszcze norma, a kiedy warto iść na terapię par w UK po polsku?

    Ciągłe kłótnie w związku rzadko zaczynają się od wielkiego kryzysu. Częściej narastają po cichu: zmęczenie, stres, dzieci, pieniądze, brak bliskości i rozmowy, która kończy się kolejną awanturą albo ciszą. Sprawdź, kiedy to jeszcze zwykły konflikt, a kiedy sygnał, że terapia par w UK po polsku może realnie pomóc.

    Jak rozmawiać z osobą z uzależnieniem w UK? 7 kroków, które pomagają zamiast szkodzić
    Jak rozmawiać z osobą z uzależnieniem w UK? 7 kroków, które pomagają zamiast szkodzić

    Życie z osobą z uzależnieniem rzadko wygląda jak filmowy dramat. Częściej przypomina codzienny, cichy chaos. Raz jest lepiej, raz gorzej: obietnice poprawy przeplatają się z kolejnymi kłamstwami, poczuciem winy i lękiem o przyszłość. W głowie kłębią się pytania: „Mówić czy przemilczeć?”, „Pomagam czy tylko pogarszam sytuację?”, „Jak nie doprowadzić do awantury?"

    To nie musi wyglądać jak dno. Jak rozpoznać, że używanie substancji, hazard albo granie wymknęły się spod kontroli — i jak wygląda pierwszy krok po pomoc po polsku w UK
    To nie musi wyglądać jak dno. Jak rozpoznać, że używanie substancji, hazard albo granie wymknęły się spod kontroli — i jak wygląda pierwszy krok po pomoc po polsku w UK

    Jeśli czytając ten tekst czujesz niepokój lub ulgę typu „to o mnie / o kimś bliskim”, nie musisz mieć pewności. Wystarczy, że chcesz sprawdzić sytuację bez oceniania. Umów konsultację wstępną po polsku klikając tutaj albo napisz do nas przez Kontakt.

    Terapia par w UK po polsku: jak wygląda, kiedy pomaga i czy terapia online jest skuteczna?
    Terapia par w UK po polsku: jak wygląda, kiedy pomaga i czy terapia online jest skuteczna?

    Związek rzadko rozpada się „z dnia na dzień”. Częściej jest to powolne oddalanie: mniej rozmów, więcej napięcia; mniej ciekawości drugiej osoby, więcej domysłów; mniej bliskości, więcej funkcjonowania „na zadaniach”. W Wielkiej Brytanii dochodzą czynniki, które wiele polskich par zna aż za dobrze: praca zmianowa, zmęczenie, życie daleko od rodziny, presja finansowa, brak czasu, a czasem także nierówne tempo adaptacji do emigracji. 

    Zaburzenia psychiczne u dzieci i młodzieży: Kompletne kompendium dla polskich rodzin w UK. Statystyki, mechanizmy i strategie wsparcia
    Zaburzenia psychiczne u dzieci i młodzieży: Kompletne kompendium dla polskich rodzin w UK. Statystyki, mechanizmy i strategie wsparcia

    Jeszcze dekadę temu o zdrowiu psychicznym dzieci mówiło się w kontekście rzadkich przypadków klinicznych. Dziś, w 2026 roku, stoimy w obliczu zmiany paradygmatu. Zdrowie psychiczne stało się integralnym elementem ogólnego dobrostanu, a jego zaburzenia – najczęstszą przyczyną absencji szkolnej i trudności rozwojowych.

    Jak działa NHS w temacie zdrowia psychicznego migrantów i Polaków w UK – przewodnik krok po kroku.
    Jak działa NHS w temacie zdrowia psychicznego migrantów i Polaków w UK – przewodnik krok po kroku.

    NHS daje migrantom – w tym Polakom – realny dostęp do bezpłatnej pomocy psychologicznej i psychiatrycznej, ale bez „mapy” ten system bywa przytłaczający (UK Government 2022; UK Government 2023). Poniższy przewodnik pokazuje krok po kroku, jak z tego skorzystać, gdzie możesz się zgłosić samodzielnie, jak poprosić o wsparcie po polsku oraz czym różnią się usługi lokalne od online – z odniesieniem do badań o doświadczeniach Polaków w NHS (NHS HRA 2020; Gondek et al. 2018).

    Print From: https://osrodek.uk/pl/