Przełącz na EN-GBDisulfiram (Esperal) – blokada po alkoholu czy element terapii? Co musisz wiedzieć o tej metodzie leczenia uzależnienia.
12 sierpnia 2025
Uzależnienie od alkoholu to nie tylko fizjologiczna zależność. To także błędne koło napięcia, lęku, wstydu i poczucia winy – emocji, które często prowadzą do ponownego sięgnięcia po substancję. Jednym ze sposobów przecięcia tego schematu jest zastosowanie disulfiramu, znanego pod nazwą handlową Esperal (lub w wersji anglojęzycznej jako Antabuse). Choć jego stosowanie budzi wiele kontrowersji, wciąż znajduje zastosowanie – zarówno w Polsce, jak i w Wielkiej Brytanii.
W tym artykule przedstawiamy, jak działa disulfiram, jakie są jego zalety i ograniczenia, oraz czym różni się jego stosowanie w UK i Polsce. Jeśli zastanawiasz się nad tą metodą lub wspierasz bliską osobę w terapii – ten tekst pomoże Ci zrozumieć, co może być czynnikiem decydującym.
Disulfiram (Esperal) – jak działa?
Disulfiram należy do grupy leków awersyjnych. Oznacza to, że nie działa bezpośrednio na mechanizmy głodu alkoholowego, ale powoduje silne objawy somatyczne po spożyciu alkoholu. Mechanizm opiera się na blokowaniu enzymu dehydrogenazy aldehydowej, co skutkuje nagromadzeniem toksycznego aldehydu octowego w organizmie.
Objawy po spożyciu alkoholu podczas kuracji disulfiramem mogą obejmować:
- zaczerwienienie twarzy,
- duszności,
- zawroty głowy,
- kołatanie serca,
- nudności i wymioty,
- lęk i silne poczucie dyskomfortu.
⠀Według danych Narodowego Instytutu Zdrowia w Wielkiej Brytanii (NICE, 2011), lek ten jest zalecany jako opcja trzeciego rzutu, po nieskutecznym leczeniu naltreksonem lub akamprozatem – głównie ze względu na ryzyko działań niepożądanych i potrzebę ścisłej kontroli medycznej.
Formy podania – co warto wiedzieć przed decyzją?
a)„Wszywka” (implant podskórny)
To najczęściej kojarzona forma w Polsce. Lek zostaje chirurgicznie wszczepiony pod skórę (zwykle w okolicy pośladka lub łopatki), skąd stopniowo się uwalnia przez kilka miesięcy.
- ✔ Plusy: brak konieczności codziennego przyjmowania, fizyczna bariera przed złamaniem abstynencji.
- ✘ Minusy: zabieg chirurgiczny, ryzyko infekcji, koszt jednorazowy, brak standaryzacji preparatu (nie jest oficjalnie dopuszczony przez EMA).
b).Tabletki doustne (np. Antabuse)
Stosowane głównie w Wielkiej Brytanii, dostępne na receptę (także w ramach NHS).
- ✔ Plusy: łatwa dostępność, odwracalność działania, kontrolowana dawka.
- ✘ Minusy: konieczność samodyscypliny pacjenta (codzienne przyjmowanie), możliwość pominięcia dawki w chwili kryzysu.
c) Iniekcje (zastrzyki)
W Polsce niedostępne. W Wielkiej Brytanii stosowane bardzo rzadko, wyłącznie w niektórych prywatnych ośrodkach detoksykacyjnych (National Health Service, 2023).
Zaczynasz dostrzegać konsekwencje używania substancji? Może bliscy zwracają Ci uwagę? Sprawdź jakie są sygnały uzależnienia. https://osrodek.uk/pl/blog/2025-01-27/jak-rozpoznac-pierwsze-sygnaly-uzaleznienia-10-znakow-na-ktore-warto-zwrocic-uwage.html
Legalność i dostępność – Polska vs. Wielka Brytania
- Polska: disulfiram (Esperal) jest dostępny głównie jako implant lub tabletki. Choć preparat implantacyjny nie posiada obecnie rejestracji w EMA, nadal jest szeroko stosowany jako „wszywka alkoholowa”.
- UK: dostępna jest jedynie postać doustna – Antabuse, przepisywana przez lekarza pierwszego kontaktu lub psychiatrię uzależnień. Implanty i zastrzyki są niedostępne w ramach NHS i wymagają pełnej opieki prywatnej (National Institute for Health and Care Excellence, 2011).
⠀
Zalety i ograniczenia disulfiramu
Zalety:
- działa jako bariera awersyjna – skutecznie zniechęca do sięgnięcia po alkohol,
- może być skutecznym narzędziem dla osób mających trudność z utrzymaniem abstynencji,
- zwiększa odpowiedzialność i współpracę w terapii – wymaga konsultacji z lekarzem i świadomości pacjenta,
- może być częścią zintegrowanego programu terapeutycznego, łączącego farmakoterapię, psychoterapię i wsparcie grupowe.
Ograniczenia:
- nie wpływa na mechanizmy uzależnienia psychicznego ani emocjonalnego,
- nie redukuje głodu alkoholowego,
- może powodować działania niepożądane (hepatotoksyczność, zaburzenia rytmu serca),
- wymaga współpracy, zgody i motywacji pacjenta – stosowanie przymusowe jest etycznie i klinicznie niewskazane (NICE, 2011).
Zastanawiasz się jakiego terapeutę wybrać, sprawdź na co zwrócić uwagę podejmując decyzję. https://osrodek.uk/pl/blog/2024-10-07/jak-wybrac-profesjonalnego-psychoterapeute-certyfikacja-superwizja-i-bezpieczenstwo-pacjenta.html⠀
Alternatywy – co było i co jest dziś?
Naltrekson – zatwierdzony przez FDA w 1994 r., blokuje receptory opioidowe i zmniejsza nagradzające działanie alkoholu. Jest skuteczny w redukowaniu ilości spożywanego alkoholu.
Acamprosate – wprowadzony w latach 2000–2004 w Europie, działa na układ GABA i glutaminianu, zmniejszając napięcie i wspierając abstynencję (Mason, 2001).
Disulfiram – dominował do końca lat 90., ale jego stosowanie stopniowo spadało ze względu na wprowadzenie preparatów bez efektu awersyjnego. Nadal jednak pozostaje wartościowym narzędziem, szczególnie w indywidualnych przypadkach z silną motywacją do zmiany.
Podsumowanie – co może decydować o skuteczności?
Disulfiram nie jest lekiem „na uzależnienie”. Nie rozwiąże traumy, nie wyeliminuje poczucia pustki, nie odbuduje związków. Ale może zatrzymać błędne koło działania automatycznego, dając czas i przestrzeń na podjęcie głębszej pracy terapeutycznej.
W kontekście kompleksowej terapii uzależnień – zwłaszcza w warunkach emigracji, gdzie dostępność wsparcia po polsku jest ograniczona – może pełnić funkcję stabilizującą i wspierającą.
Decyzja o jego wdrożeniu powinna być podjęta wspólnie z lekarzem i terapeutą, w atmosferze szacunku, uważności i współpracy.
Bibliografia
- National Institute for Health and Care Excellence (NICE) (2011) Alcohol-use disorders: diagnosis, assessment and management of harmful drinking and alcohol dependence. [Online] Available at: https://www.nice.org.uk/guidance/cg115
- Mason, B.J. (2001) ‘Acamprosate and naltrexone treatment for alcohol dependence: an evidence-based risk–benefit assessment’, European Neuropsychopharmacology, 11(6), pp. 477–491.
- Maté, G. (2022) The Myth of Normal: Trauma, Illness and Healing in a Toxic Culture. New York: Avery.
- World Health Organization (2022) ICD-11: International Classification of Diseases. Geneva: WHO.
- American Psychiatric Association (2013) DSM-5: Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders. Arlington: APA.
Jeśli zastanawiasz się nad rozpoczęciem psychoterapii, zachęcamy do skontaktowania się z nami przez telefon lub formularz kontaktowy. Nasi specjaliści chętnie odpowiedzą na Twoje pytania i pomogą Ci rozpocząć proces psycoterapii. Pamiętaj, że podejmowanie decyzji o swoim zdrowiu jest ważne i może zmienic twoje życie.
Więcej szczegółów można znaleźć na naszej stronie internetowej lub pod numerem telefonu 07534116573 Zapraszamy również do kontaktu przez email: info@osrodek.uk lub formularz kontaktowy
Zdecydowanie zachęcamy do kontaktu z naszym Ośrodkiem. Na pewno warto skonsultować swoje obawy ze specjalistą. Zapewniamy dyskrecje i przyjazną atmosferę spotkań.⠀
Komentarze (0)
Similar articles
Jak działa NHS w temacie zdrowia psychicznego migrantów i Polaków w UK – przewodnik krok po kroku.
NHS daje migrantom – w tym Polakom – realny dostęp do bezpłatnej pomocy psychologicznej i psychiatrycznej, ale bez „mapy” ten system bywa przytłaczający (UK Government 2022; UK Government 2023). Poniższy przewodnik pokazuje krok po kroku, jak z tego skorzystać, gdzie możesz się zgłosić samodzielnie, jak poprosić o wsparcie po polsku oraz czym różnią się usługi lokalne od online – z odniesieniem do badań o doświadczeniach Polaków w NHS (NHS HRA 2020; Gondek et al. 2018).
Naturalne antydepresanty: co naprawdę działa, dlaczego i jak stosować je odpowiedzialnie
Depresja nie jest jednorodnym zjawiskiem. Dla jednych to przeciążony układ nerwowy, dla innych przewlekły stan zapalny, zaburzona regulacja stresu, wyczerpanie neuroprzekaźników albo utrata zdolności do odczuwania przyjemności. Z tego powodu sensowne podejście do naturalnych środków antydepresyjnych nie polega na szukaniu „zioła na smutek”, lecz na zrozumieniu mechanizmów biologicznych, które stoją za obniżonym nastrojem.
Poniżej znajduje się przegląd 3 najlepiej roślin i grzybów o potencjale antydepresyjnym, wraz z wyjaśnieniem, jak działają, dlaczego mogą pomagać, jak je stosować i kiedy zachować ostrożność.
Samopomoc między sesjami: 7 narzędzi, które naprawdę pomagają (i dlaczego nie zastąpią terapii)
W gabinecie często słyszę: „Między sesjami niby jest lepiej, ale potem przychodzi wieczór / zmiana w pracy / list z urzędu i wszystko wraca”. To normalne. Psychoterapia nie działa jak przycisk „reset”. Działa raczej jak proces uczenia się siebie: rozpoznawania sygnałów, regulowania napięcia i stopniowego odzyskiwania wpływu na swoje życie.
Czy to już zaburzenie lękowe? Praktyczny przewodnik po objawach dla Polaków w UK
PoniedziałPoniedziałek, 7:35 rano. Poczekalnia u GP w Birmingham. Ania (32 lata) próbuje oddychać „normalnie”, ale klatka piersiowa jest jak zaciśnięta obręcz, serce bije za szybko, dłonie drżą. W głowie jedna myśl: „To zawał. Zaraz umrę”. Wczoraj przyszło pismo z Home Office, dziś ma jeszcze zmianę w pracy i nie spała prawie wcale. Kiedy pielęgniarka wywołuje jej nazwisko, Ania czuje falę gorąca i nagłe „odklejenie” od rzeczywistości.
Z Czym Przychodzą Polacy na Terapię w UK? – Najczęstsze Problemy Emigrantów Kiedy Sen o Lepszym Życiu Zamienia się w Walkę o Przetrwanie Emocjonalne.
Wtorek, 10 rano. Maria siedzi w swojej sypialni w mieszkaniu w East London, zamyka drzwi, żeby współlokatorzy jej nie słyszeli, i łączy się na pierwszą sesję terapeutyczną online z Yellow Scarf Support. Po polsku. To jest dla niej kluczowe – po polsku.
„Nie wiem, od czego zacząć" – mówi. „Wydawało mi się, że po pięciu latach w UK już będę na swoim miejscu. Że będę miała przyjaciół, karierę, życie. A teraz czuję się bardziej samotna niż kiedykolwiek. Pracuję 50 godzin tygodniowo w pracy, która mnie nie spełnia. Mój partner, Brytyjczyk, nie rozumie, dlaczego tak bardzo martwię się o rodziców w Polsce. A ostatnio... ostatnio myślałam, że może byłoby lepiej, gdybym w ogóle się tu nie sprowadziła."
Kryzys Emigracyjny: Gdy Rozwód, Separacja i Strach o Dzieci Przysłaniają Wszystko Kiedy życie za granicą staje się walką o przetrwanie emocjonalne
W Yellow Scarf Support, gdzie pracuje pełen zespół doświadczonych specjalistów – od Pauliny Szkolnik (psycholog i psychoterapeutkę), Agatę Piolak (psychoterapeutkę) Edyty Krawczyńskiej (psychoterapeutkę w nurcie Gestal), Małgorzatę Żukowską (koordynatorkę pierwszych konsultacji i interwencji kryzysowych), po specjalistów terapii par, Somatic Experiencing, terapi systemowej – spotykamy się regularnie z osobami, które przyleciały do Wielkiej Brytanii z marzeniami o lepszym życiu, a znajdują się w pułapce rozpaczy.
Pozostaw komentarz
Pola oznaczona * są wymagane. Twój email nie będzie opublikowany ani udostępniony.