Związek rzadko rozpada się „z dnia na dzień”. Częściej jest to powolne oddalanie: mniej rozmów, więcej napięcia; mniej ciekawości drugiej osoby, więcej domysłów; mniej bliskości, więcej funkcjonowania „na zadaniach”. W Wielkiej Brytanii dochodzą czynniki, które wiele polskich par zna aż za dobrze: praca zmianowa, zmęczenie, życie daleko od rodziny, presja finansowa, brak czasu, a czasem także nierówne tempo adaptacji do emigracji. To wszystko potrafi sprawić, że para zaczyna żyć obok siebie, a nie ze sobą.
Terapia par jest po to, żeby zatrzymać ten proces – zanim przerodzi się w trwałą obojętność, pogardę, emocjonalną ucieczkę albo decyzję podjętą „w afekcie”. Co ważne, terapia par nie jest wyłącznie dla małżeństw. Korzystają z niej pary w związkach nieformalnych, narzeczeństwie, a także pary po rozstaniu, które chcą mądrze ułożyć relację (np. jako współrodzice).
W Ośrodku Terapii i Rozwoju Yellow Scarf Support z parami pracują m.in.
Paulina Szkolnik oraz
Agata Polak. Paulina pracuje integracyjnie, a trzon jej podejścia jest humanistyczny; ma doświadczenie w Polsce i w UK oraz pracuje także z rodzinami i obszarami relacyjnymi (Yellow Scarf Support, n.d.-a). Agata pracuje z osobami dorosłymi i młodymi dorosłymi, w kryzysie, w obszarze trudności emocjonalnych i relacyjnych (Yellow Scarf Support, n.d.-b). Obie terapeutki rozumieją kontekst życia polskich rodzin w UK i to, jak różnice kulturowe, językowe i migracyjne potrafią wpływać na więź.
W tym artykule znajdziesz:
-
czym jest terapia par i jakie ma cele,
-
kiedy warto się zgłosić (i kiedy nie jest to pierwszy krok),
-
jak wygląda proces krok po kroku,
-
co mówią badania o skuteczności terapii par oraz terapii online,
-
rozbudowaną sekcję Q&A dla par w UK.

Czym jest terapia par i jaki ma cel?
Terapia par to proces psychoterapeutyczny, w którym pracuje się z relacją jako „systemem”. W praktyce oznacza to, że terapeuta pomaga Wam zobaczyć nie tylko o co się kłócicie, ale przede wszystkim jak przebiega Wasz konflikt i co się dzieje pod spodem – emocjonalnie i relacyjnie.
Najczęstsze cele terapii par
W zależności od sytuacji para może pracować nad:
-
przerwaniem destrukcyjnych cykli konfliktu (np. krytyka ↔ wycofanie),
-
odbudową poczucia bezpieczeństwa emocjonalnego,
-
poprawą komunikacji (bez eskalacji i bez „ciszy karzącej”),
-
odzyskaniem bliskości i intymności,
-
odbudową zaufania po zdradzie,
-
wypracowaniem decyzji „zostajemy/rozstajemy się” w sposób mniej raniący.
⠀
Przegląd badań pokazuje, że interwencje dla par (zwłaszcza behawioralne i emocjonalne) przynoszą średnio istotne korzyści dla wielu par w kryzysie, choć efekty bywają słabsze w realnej praktyce klinicznej niż w badaniach kontrolowanych, a część par potrzebuje pracy podtrzymującej po zakończeniu terapii (Bradbury i Bodenmann, 2020).
Czym terapia par NIE jest
To ważne, bo część par przychodzi z oczekiwaniem, które utrudnia start:
-
terapia par nie jest „sądem”, gdzie ktoś wygrywa,
-
nie jest „naprawianiem” jednego partnera,
-
nie jest serią porad bez pracy nad mechanizmem.
⠀
Czasem pojawiają się narzędzia i zadania między sesjami – ale to zawsze ma sens dopiero wtedy, gdy rozumiecie dlaczego utknęliście.
Kiedy pary najczęściej zgłaszają się na terapię w UK?
1.Kłótnie, które się powtarzają (albo cisza, która boli)
Jedni eskalują, inni milkną. W obu przypadkach relacja przestaje dawać ulgę – a zaczyna dawać napięcie.
2.Oddalenie i „życie logistyczne”
Związek działa jak projekt: praca–dom–dzieci–rachunki. Emocje są gdzieś na końcu listy.
3.Zdrada i kryzys zaufania
Istnieją badania dotyczące konkretnych podejść terapeutycznych po ujawnionej niewierności. W pilotażowym RCT w modelu Gottmana wykazano poprawę m.in. w obszarze zaufania, satysfakcji relacyjnej i zarządzania konfliktem w porównaniu z podejściem „treatment as usual” (Irvine et al., 2023). To nie znaczy, że każda zdrada „da się naprawić”. To znaczy, że terapia może być realną ścieżką odbudowy – jeśli obie strony są gotowe na proces.
4.Kryzysy emigracyjne: różne tempo adaptacji
Jedno z Was zaczyna budować „tu i teraz”, drugie nadal żyje planem powrotu. Pojawia się napięcie: „Ty już nie jesteś sobą”, „Ty zdradzasz Polskę”, „Ty nie rozumiesz, jak tu jest”.
5. Rodzicielstwo i przeciążenie
Brak snu, presja, nierówność w obowiązkach, spadek intymności – to częste powody terapii par.
Jak wygląda terapia par krok po kroku?
Różne podejścia terapeutyczne mają różną strukturę, ale zwykle można wyróżnić kilka wspólnych etapów.
Etap 1: konsultacja i mapa problemu
Na początku terapeuta pomaga Wam opisać:
-
historię relacji (co łączyło, co się zmieniło),
-
główne konflikty i ich „zapalniki”,
-
sposób naprawy po konflikcie (czy w ogóle się udaje),
-
stresory (praca, dzieci, emigracja, zdrowie),
-
kwestie bezpieczeństwa (np. przemoc, uzależnienia, ostre kryzysy).
⠀
Etap 2: ustalenie celów
Cel może być bardzo praktyczny („chcemy przestać eskalować”) albo bardziej głęboki („chcemy odbudować bliskość” / „chcemy zdecydować, czy zostajemy razem”). Dobra terapia jasno wraca do celu, bo to daje parze poczucie kierunku.
Etap 3: praca nad cyklem relacyjnym
W wielu podejściach kluczowe jest zidentyfikowanie powtarzalnego wzorca: kto naciska, kto się wycofuje, kto atakuje, kto zamiera. W EFT (Emotionally Focused Couple Therapy) mówi się o „negatywnym cyklu” jako wspólnym wrogu pary – zamiast traktowania partnera jako wroga. Meta-analiza EFT wskazuje na istotne efekty terapii oraz na rolę wierności modelowi (Spengler et al., 2022).
Etap 4: zmiana i utrwalanie
To etap, w którym para uczy się:
-
rozmawiać o emocjach i potrzebach bez wzajemnego ranienia,
-
rozpoznawać sygnały eskalacji,
-
naprawiać po konflikcie,
-
tworzyć nowe doświadczenia więzi (bezpieczeństwo, bliskość).
⠀
Etap 5: plan na kryzysy po terapii
Część efektów może słabnąć, jeśli para wraca do starych warunków (przeciążenie, brak czasu, stres) i nie ma planu utrzymania zmiany. Przegląd Bradbury i Bodenmanna (2020) uczciwie pokazuje, że u części par efekty po terapii z czasem się rozmywają – dlatego ważna jest praca podtrzymująca i realistyczne planowanie (Bradbury i Bodenmann, 2020).
Skuteczność terapii par: co wiemy z badań?
W literaturze naukowej najczęściej powtarzają się trzy mocne wnioski:
-
Terapia par pomaga wielu parom w dystresie, zwłaszcza w podejściach emocjonalnych i behawioralnych (Bradbury i Bodenmann, 2020).
-
Różne nurty mogą być skuteczne, a różnice w efektach zależą m.in. od dopasowania pary do metody i jakości procesu (Rathgeber et al., 2018; Spengler et al., 2022).
-
Skuteczność w praktyce jest zróżnicowana – terapia to nie „produkt”, tylko proces, w którym ważne są warunki, motywacja i bezpieczeństwo.
⠀
EFT vs terapie behawioralne: co pokazują meta-analizy?
Meta-analiza RCT obejmująca EFT/EFCT i BCT wskazuje średnie efekty dla poprawy satysfakcji relacji po terapii (Rathgeber et al., 2018). Z kolei najnowsza obszerna meta-analiza EFT (Spengler et al., 2022) raportuje wyraźne korzyści, a także podkreśla, że większa wierność modelowi jest związana z lepszymi rezultatami.
W praktyce oznacza to: nie ma jednej „magicznej” metody dla wszystkich. Ważne jest dopasowanie do problemu (np. silna dynamika lęku przed odrzuceniem i wycofania często dobrze reaguje na pracę nad więzią), ale też styl pracy terapeuty i gotowość pary do procesu.
Terapia par a zdrowie psychiczne
Relacja i zdrowie psychiczne są sprzężone. Nowsza meta-analiza RCT dotycząca interwencji parowych i objawów depresji wskazuje, że podejścia parowe mogą redukować objawy depresyjne u dorosłych w określonych populacjach (Zhou et al., 2025). Nie oznacza to, że terapia par zastępuje leczenie depresji. Oznacza to, że relacja może być ważną dźwignią zdrowienia – lub ważnym źródłem przeciążenia.
Terapia par online: czy to działa i dla kogo?
W UK terapia online bywa nie tylko wygodą, ale warunkiem w ogóle możliwego procesu: dojazdy, opieka nad dziećmi, różne miasta, praca na zmiany.
Co mówi nauka o terapii par przez wideorozmowę?
Badanie randomizowane dotyczące programu dla par realizowanego przez wideokonferencję vs stacjonarnie wykazało poprawę w wynikach relacyjnych i zdrowia psychicznego w obu warunkach, bez istotnych różnic między grupami (Roddy et al., 2021 – publikacja w Frontiers in Psychology). Autorzy wskazują, że forma wideokonferencji może być realną alternatywą – szczególnie dla par, które inaczej nie miałyby dostępu do interwencji (Roddy et al., 2021).
A co z „cyfrowymi interwencjami” (programy online, aplikacje)?
Systematyczny przegląd i meta-analiza RCT dotycząca cyfrowych interwencji dla par (np. programy online) wskazuje na poprawę satysfakcji relacji, ale efekty zależą od rodzaju interwencji i jakości wdrożenia (Kansiz et al., 2025). To ważne: program online może pomagać, ale terapia par online prowadzona przez terapeutę jest zwykle głębszym procesem.
Czy online da się zbudować „przymierze terapeutyczne”?
Meta-analiza dotycząca relacji pomiędzy przymierzem terapeutycznym a wynikami leczenia w teleterapii pokazuje, że przymierze nadal ma znaczenie i wiąże się z efektami terapii (Aafjes-van Doorn et al., 2024). To dobra informacja: relacja terapeutyczna online może być realna, stabilna i skuteczna – jeśli zadba się o warunki.
Jak przygotować terapię par online, żeby była bezpieczna i skuteczna?
Pary najczęściej „tracą” na online nie dlatego, że to online, tylko dlatego, że warunki są chaotyczne.
Minimum techniczno-organizacyjne
-
stabilny internet i jedno urządzenie ustawione tak, by było widać obie osoby,
-
słuchawki (często poprawiają komfort i poczucie prywatności),
-
zamknięte drzwi i wyciszone powiadomienia,
-
brak „przerywaczy”: dzieci, współlokatorzy, telefon w ręce.
Minimum emocjonalne
-
umowa, że w trakcie sesji nie wychodzimy demonstracyjnie (chyba że dla regulacji i po ustaleniu),
-
umowa, że nie „rozliczamy” się po sesji w domu (terapeuta pomaga to ułożyć),
-
świadomość, że online wymaga odrobiny więcej cierpliwości w rozmowie.
⠀
Kiedy terapia par NIE jest pierwszym krokiem?
Są sytuacje, w których priorytetem jest bezpieczeństwo lub stabilizacja.
Przemoc i kontrola
Jeśli w relacji jest przemoc (fizyczna, seksualna, groźby, izolowanie, kontrola finansowa), pierwszym krokiem jest bezpieczeństwo i odpowiednie wsparcie. W literaturze podkreśla się, że praca z parą przy przemocy wymaga bardzo ostrożnej oceny ryzyka i nie zawsze jest właściwa (Spencer et al., 2021).
Aktywne uzależnienie
Jeśli uzależnienie destabilizuje relację, często potrzebne jest leczenie uzależnienia i dopiero równolegle (lub później) terapia par.
Ostry kryzys psychiczny
Ciężka depresja z ryzykiem samobójczym, psychoza, ostry epizod – tu najpierw stabilizacja i wsparcie medyczne/indywidualne.
Jak się przygotować do pierwszej sesji terapii par?
Jeśli chcesz, żeby pierwsze spotkanie było możliwie konkretne, przygotujcie (każde osobno):
-
„Z czym przychodzę?” (2–3 zdania)
-
Co się powtarza? (jaki cykl)
-
Co już próbowaliśmy?
-
Co byłoby sygnałem poprawy po 4–6 tygodniach?
-
Jakie są granice bezpieczeństwa (np. brak krzyku, brak wyzwisk, brak wychodzenia bez słowa)?
⠀
To nie jest egzamin. To sposób, żeby terapeuta szybciej zrozumiał Waszą mapę.
Q&A: najczęstsze pytania polskich par w UK
Czy terapia par ma sens, jeśli jedno z nas „nie wierzy w terapię”?
Często tak. Terapia nie wymaga entuzjazmu na starcie. Wymaga minimalnej gotowości: „przyjdę i sprawdzę”. Jeżeli jedna osoba przychodzi tylko po to, by udowodnić, że „to nie działa”, proces jest trudniejszy – ale nadal bywa możliwy, jeśli uda się dotknąć realnych potrzeb pod oporem.
Ile sesji potrzeba, żeby zobaczyć efekty?
To zależy od tematu. Poprawa komunikacji bywa szybsza, odbudowa więzi po latach oddalenia lub po zdradzie zwykle wymaga więcej czasu. Przeglądy wskazują, że efekty terapii par są średnio istotne, ale podtrzymanie zmiany wymaga konsekwencji i pracy po zakończeniu terapii (Bradbury i Bodenmann, 2020).
Czy terapia par online jest „gorsza” niż stacjonarna?
Nie musi być. Badania nad interwencjami dla par prowadzonymi przez wideokonferencję wskazują na porównywalne korzyści w wynikach relacyjnych w badanych warunkach (Roddy et al., 2021). A dane z teleterapii pokazują, że przymierze terapeutyczne nadal wiąże się z efektami leczenia (Aafjes-van Doorn et al., 2024).
Czy terapia online nadaje się przy „ciężkich tematach” (zdrada, rozważanie rozstania)?
Tak, jeśli para potrafi zapewnić prywatność i bezpieczeństwo emocjonalne w warunkach domowych. Przy zdradzie istnieją dane pokazujące, że terapia par może przynosić poprawę w zaufaniu i satysfakcji, gdy proces jest dobrze prowadzony (Irvine et al., 2023). Forma (online/stacjonarna) jest mniej istotna niż jakość pracy i warunki.
Co jeśli po terapii zaczniemy się kłócić jeszcze bardziej?
Czasem na początku jest gorzej, bo „odkrywa się” tematy przykryte ciszą. To nie musi oznaczać, że terapia szkodzi. Ważne, żeby terapeuta pilnował bezpieczeństwa procesu: tempa, zasad rozmowy i naprawy po konflikcie.
Czy terapeuta będzie po czyjejś stronie?
Dobra terapia par jest po stronie relacji i bezpieczeństwa. Terapeuta nie ma wyłaniać „winnego”, tylko pomóc zobaczyć cykl. Wyjątek: jeśli pojawia się krzywda (np. przemoc, upokarzanie), terapeuta nie udaje neutralności wobec przemocy (Spencer et al., 2021).
Czy terapia par ma sens, jeśli myślimy o rozstaniu?
Tak. Dla wielu par terapia jest miejscem, w którym można:
-
sprawdzić, czy jest jeszcze gotowość do odbudowy,
-
albo rozstać się mniej destrukcyjnie (szczególnie przy dzieciach).
⠀
Czy terapia par „naprawi” brak bliskości i seksu?
Czasem tak – jeśli trudności seksualne wynikają z dystansu, lęku, zranień, przeciążenia. Jeśli problem jest medyczny lub stricte seksuologiczny, terapia par bywa ważnym elementem, ale nie zawsze jedynym krokiem.
Czy lepiej iść do terapeuty po polsku, jeśli mieszkamy w UK od lat?
Wiele osób potrafi świetnie funkcjonować po angielsku w pracy, ale o emocjach najłatwiej mówi się w „języku serca”. Terapia po polsku często zwiększa precyzję, zmniejsza wstyd i pomaga dotknąć głębszych tematów relacji.
Czy terapia par jest dla par jednopłciowych?
Tak – zasady pracy nad więzią, komunikacją i cyklami konfliktu są uniwersalne. Dobry terapeuta pracuje z kontekstem i realnymi potrzebami pary.
Czy można łączyć terapię par z terapią indywidualną?
Często tak. Bywa, że jedno z Was pracuje indywidualnie nad lękiem, traumą lub uzależnieniem, a równolegle para pracuje relacyjnie. To może wspierać proces – ważne jest jedynie jasne ustalenie celów i granic.
Kiedy warto umówić konsultację? Proste kryteria
Umówcie konsultację, jeśli:
-
te same konflikty wracają, a rozmowa kończy się ranieniem albo ciszą,
-
czujesz samotność w związku,
-
po pracy „nie macie już siły na siebie” tygodniami,
-
była zdrada lub poważne naruszenie zaufania,
-
myślicie o rozstaniu, ale chcecie sprawdzić, czy da się odbudować więź lub rozstać się mądrzej.
⠀
Jak umówić terapię par u Pauliny Szkolnik lub Agaty Polak?
Profile naszych psychoterapeutek:
⠀
Zdecydowanie zachęcamy do kontaktu z naszym Ośrodkiem. Na pewno warto skonsultować swoje obawy ze specjalistą. Zapewniamy dyskrecje i przyjazną atmosferę spotkań.⠀
References
-
Aafjes-van Doorn, K. et al. (2024) ‘Therapeutic alliance and treatment outcomes in teletherapy: a meta-analysis’, Clinical Psychology & Psychotherapy / Behaviour Research and Therapy (meta-analysis; ScienceDirect record).
-
Bradbury, T.N. and Bodenmann, G. (2020) ‘Interventions for Couples’, Annual Review of Clinical Psychology, 16, pp. 99–123.
-
Irvine, T.J., Peluso, P.R., Benson, K., Cole, C., Cole, D., Gottman, J.M. and Schwartz Gottman, J. (2023) ‘A Pilot Study Examining the Effectiveness of Gottman Method Couples Therapy Over Treatment-as-Usual Approaches for Treating Couples Dealing with Infidelity’, The Family Journal, 32(1), pp. 81–94.
-
Kansiz, Z. et al. (2025) ‘Effectiveness of digital interventions on relationship satisfaction among couples: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials’, BMC Psychology.
-
Rathgeber, M., Bürkner, P-C., Schiller, E-M. and Holling, H. (2018) ‘The efficacy of emotionally focused couples therapy and behavioral couples therapy: a meta-analysis (RCTs)’, Journal of Marital and Family Therapy.
-
Roddy, M.K. et al. (2021) ‘Couples Therapy Delivered Through Videoconferencing: Effects on Relationship Satisfaction and Mental Health’, Frontiers in Psychology, 12.
-
Spencer, C.M. et al. (2021) ‘Couples therapy and intimate partner violence: considerations for assessment and intervention’, Psychotherapy (APA).
-
Spengler, P.M., Lee, N.A., Wiebe, S.A. and Wittenborn, A.K. (2022) ‘A comprehensive meta-analysis on the efficacy of emotionally focused couple therapy’, Couple and Family Psychology: Research and Practice.
-
Zhou, X. et al. (2025) ‘Effectiveness of couple-based therapy interventions for depression: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials’, Journal of Affective Disorders.
-
Yellow Scarf Support (n.d.-a) ‘Paulina Szkolnik’. Available at: https://osrodek.uk/pl/paulina-szkolnik.html (Accessed: 27 February 2026).
-
Yellow Scarf Support (n.d.-b) ‘Agata Polak’. Available at: https://osrodek.uk/pl/agata-polak.html (Accessed: 27 February 2026).
Pozostaw komentarz
Pola oznaczona * są wymagane. Twój email nie będzie opublikowany ani udostępniony.